İşçi Derneği
Emin Sinan Mahallesi, Emin Sinan Hamamı Sok. Famas İş Merkezi No:23/201, Beyazıt-Fatih,İstanbul
İşçi Derneği Danışma Hattı: 0 850 255 0 250

 

İŞÇİNİN YETERSİZ OLMASINDAN DOLAYI İŞTEN ÇIKARILMASI

İşçinin yetersiz olmasından dolayı işten çıkarılması konusu İş Kanununun 18 inci maddesinde düzenlemiştir. 4857 sayılı iş Kanunun 18 inci maddesine göre, işveren, fesih için işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından kaynaklanan geçerli bir sebebe davranmak zorundadır.

İş Kanunu madde 18 “ Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.

işçinin yetersiz olmasından dolayı işten çıkarılması konusunda altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler dikkate alınmaz...” açıktır

İşçinin yetersizliği, İş Kanununun 25 inci maddesi uyarınca haklı nedenle derhal feshe neden olacak ağırlıkta bulunmamakla birlikte, işyerinin normal işleyişini ve yürüyüşünü bozan, iş görme borcunu gerektiği şekilde yerine getirmesini, engelleyen,  iş yerindeki uyumu olumsuz yönde etkileyen hallerdir.

 

Feshin geçerli sebebe dayandırılması

Madde 18 –“ Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz. Altı aylık kıdem hesabında bu Kanunun 66 ncı maddesindeki süreler dikkate alınır. Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:

 

İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir.

Yeterlilik, bir görevi icra etmek ve görevin gerektirdiği sorumlulukları yerine getirmek için ihtiyaç duyulan yetenek, bilgi ve becerilerdir. Yani belirli bir görevi ya da rolü kabul edilebilir bir düzeyde yerine getirmek için sahip olunması gereken bilgi ve beceriyi vurgular.

İşçinin yeterliliğine ilişkin geçerli nedenler konusunda önemli bir diğer unsur, işyerinde görülen işin ve işçinin yaptığı işin niteliğidir. Bu bağlamda; bir bankada, lüks bir lokantada veya giyim mağazasında çalışan işçinin yaratması gereken müşteri memnuniyetinin ve uyması gerekli davranış kurallarının diğer işçilerle aynı olmayacağı açıktır.

Geçerli feshe neden olan işçinin yetersizliğini fiziki yetersizlik ve mesleki yetersizlik olarak ikiye ayırmak mümkündür. Fiziki veya mesleki yetersizliğin söz konusu olduğu hallerde geçerli nedenle süreli fesih hakkının doğumu için işçinin kusurunun varlığı gerekli değildir. Buna karşılık, işçinin davranışlarına dayanan fesihlerde kusurun varlığı aranır.

işçinin yetersiz olmasından dolayı işten çıkarılması konusunun işlendiği İş Kanunun 18 inci maddesinin gerekçesinde, işçinin yetersizliğinden kaynaklanan sebepler belirtilmiştir. “ Ortalama olarak benzer işi görenlerden daha az verimli çalışma; gösterdiği niteliklerden beklenen daha düşük performanssa sahip olma,  işe yoğunlaşmasının  giderek azalması, işe yatkın olmama; öğrenme ve kendini yetiştirme yetersizliği; sık sık hastalanma; çalışamaz duruma getirmemekle birlikte işini gerektiği şekilde yapmasını devamlı olarak etkileyen sakatlı, uyum yetersizliği, işyerinden kaynaklanan sebeplerle yapılacak fesihlerde emeklilik yaşına gelmiş olma halleridir” açıktır.

ÇIKARILACAK SONUÇ

İşçinin yetersizliğinden dolayı iş akdinin feshedilebilmesi için mutlaka yetersizliğin işveren tarafından belgelenmesi gerekmektedir. Nitekim hukuk düzenimizde kabul gören gelen uygulama iddia edenlerin iddiasını ispatlaması yönündedir. Bunun içinde, her işçi için yeterli bilginin yer aldığı iş başvuru formunun düzenlenmesi ve işyerindeki üretim ve satış gibi performansı gösteren belgelerin düzenli olarak hazırlanması gerekmektedir.  Yetersiz olduğuna inanılan işçiler mutlaka hizmet içi eğitime alınması ve performanslarını artırmaları istenmelidir. Gösterilen tüm çabalara rağmen işçinin istenen performansı gösterememesi halinde son çare olarak iş akdinin feshedilmesi yoluna gidilmelidir.

Sorunu Sor

Adınız Soyadınız *
Your Email address
Mesaj Konusu
Telefon Numarası *
Mesaj Detayı *

* ile işaretlenmiş alanlar zorunludur