İşçi Derneği
Mimarhayrettin Mh. Bostan Sk. No:6/42, Beyazıt-Fatih,İstanbul
İşçi Derneği Danışma Hattı: 0 850 255 0 250
P.tesi-C.tesi: 08:30 - 20:00

 Haklı nedenle fesih için gerekli koşullar

Sürekli bir iş sözleşmesinin bulunması

 

işverenin işçiyi sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarması konusunda öncelikle sürekli bir iş sözleşmesi olması gerekir.İş kanununun 24. ve 25. maddeleri uyarınca haklı nedenle feshin ilk koşulu, işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin sürekli olmasıdır. İş sözleşmesinin sürekli olması, İş Kanununun 10. maddesi uyarınca, niteliği yönünden otuz iş gününden fazla süreli bir iş olması demektir. Süresiz bir iş için yapılmış iş sözleşmesi söz konusu olduğu zaman, sözleşme ancak Borçlar Kanunu'nun 344. Maddesi uyarınca feshedilebilecektir.

a) İşçinin Hastalanması veya Kazaya Uğraması

işverenin işçiyi sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarması için işçinin hastalanması yada kaza geçirmesi gerekir. İşçinin hastalanmasının veya sakatlanmasının kendisine ait bir kusurlu davranıştan doğmadığı veya işçinin gebe kaldığı yahut doğum yaptığı durumlarda, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle derhal feshedilebilmesi için, işçinin devamsızlığının daha uzun bir süre devam etmesi aranır. Söz konusu devamsızlık süresi, işçinin işyerindeki çalışma süresine (kıdemine) göre hesaplanacak bildirim öneline (İş Kanunu madde 17/2) eklenecek altı haftadan ibarettir. Belirtilen sürenin bitiminde işbaşı yapmayan işçi işten çıkartılabilir.

Madde 17 - Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.

İş sözleşmeleri;

  1. a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
  2. b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
  3. c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
  4. d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,

Feshedilmiş sayılır.

 

işverenin işçiyi sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarması için işçinin bir kastının olması gerekir. İş Kanunun 25. maddesinin I. bendinin a fıkrasına göre 'İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi' işverene iş akdini haklı nedenle derhal feshetme yetkisi verir. Bu fıkrada işçinin her türlü kusuru değil kastı veya derli toplu olmayan yaşayışı ya da içkiye düşkünlüğü nedeniyle hastalanması veya sakatlanması sonucunda belirtilen süreler kadar devamsızlığı haklı nedenle fesih hakkının doğumuna sebebiyet verir. Burada anılan kasıttan amaç, olayların bilerek ve isteyerek gerçekleşmemesidir. İşçinin derli toplu olmayan yaşayışına örnek olarak, gece hayatına aşırı düşkün olması ve sonunda hastalanması gösterilebilir.

Haklı nedenle fesih hakkının doğumu için sadece bu hallerin gerçekleşmesi yeterli olmayıp bu hallerin sonucunda hastalanan veya sakatlanan işçinin devamsızlığının ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmüş olması da gerekir. İş Kanununun 25. maddesinin I. bendinin son fıkrasına göre ' (a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17. maddedeki bildirim sürelerinin altı hafta aşmasından sonra başlar'. İş Kanunu madde 25/1, a'da sayılan üç hal yani işçinin kastı veya derli toplu olmayan yaşayışı ya da içkiye düşkünlüğü dışında kalan, işçinin kusurlu veya kusursuz olarak tüm hastalık veya kaza nedeniyle işe devamsızlığında, işverenin derhal fesih hakkı konusunda İş Kanunu madde 25/1, son fıkrası hükmü uygulanacaktır.

Madde 25 - Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

I- Sağlık sebepleri:

  1. a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa yakalanması veya engelli hâle gelmesi durumunda, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.(1)
  2. b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.

(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.

 

Kanunun 25. maddesinin I. bendinin son fıkrasına göre işçinin İK 25/1, a dışında kalan nedenlerle hastalanması veya sakatlanması halinde işverenin haklı nedenle fesih hakkı askı süresinin İş Kanunun 17. maddesinde yer alan bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Bu süre içinde işveren iş akdini, askıya yol açan nedene dayanarak haklı nedenle feshedemeyeceği gibi işçi de ücrete hak kazanamaz. İşveren haklı nedenle fesih hakkını söz konusu sürenin sona ermesinden itibaren işçinin işe gelmediği süre içinde her zaman kullanabilir. İşçinin raporlu olduğu bu tedavi süresince işveren iş akdini feshetmezse askı hali devam eder ve işçi işyerine döndüğünde askı durumu ortadan kalkar.

 b) İşçinin Gebeliği

işverenin işçiyi sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarması için işçinin gebelikle beraber bazı şartları sağlaması gerekir. Kanunun 25. maddesinin I. bendinin son fıkrası uyarınca doğum ve gebelik hallerinde işverenin haklı nedenle fesih hakkı İK. madde 74'te öngörülen sürelere ek olarak İK. Madde 17'de öngörülen bildirim süreleri artı altı haftanın bitiminde doğar.

 

Madde 74 - Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/76 md.) Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır. (Ek cümleler: 29/1/2016-6663/22 md.) Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılır.

Kanunun 74/1'e göre 'Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere on altı haftalık süre için çalışmaları yasaktır.' Bu durumda işverenin haklı nedenle feshi için öncelikle İK. 74/1'e göre on altı haftanın geçmesi beklenecek, bu süreye İK. 17/2 uyarınca işçinin kıdemine göre tabi olacağı bildirim süreleri ile altı haftalık süre eklenecektir. Kadın işçinin gebeliği halinde belirtilen sürelerde iş akdi askıdadır. İşveren bu sözleşmeye dayanarak sözleşmeyi feshedemez, işçi de bu dönemde işverenden ücret isteyemez.

c) İşçinin Tedavi Edilmeyecek Hastalığa Tutulması

işverenin işçiyi sağlık sorunları nedeniyle işten çıkarması işçinin tedavi edilemeyecek bir hastalığa yakalanmasına bağlıdır. İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğunun ve iş yerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun sağlık kurulu tarafından saptanması gerekmektedir. Bu durumda işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilecektir. (İş Kanunu madde 25/1 b bendi)

Sorunu Sor





Adınız Soyadınız *
Your Email address
Mesaj Konusu
Telefon Numarası *
Mesaj Detayı *

* ile işaretlenmiş alanlar zorunludur